„Awanturnicy” Mateusza Juszczyka to literatura, której najblizej gatunkowo do powiesci przygodowo-historycznej.
Fabula tej ksiazki rozposciera sie na lata 1647 – 1658, czyli w czasie, kiedy Rzeczpospolita traci swoja sile w Europie po wojnie z Rosja i potopie szwedzkim. W powyzsze tlo wpisane zostaly losy Marcina Seradzkiego, cenionego szkutnika, polskiego patrioty, mieszkanca Gdanska. Glównego bohatera poznajemy w trudnym dla niego momencie zycia. Rzeczpospolita nie buduje nowych statków, wiec nie ma pracy. Dodatkowo, opiekuje sie ciezko chorym wujem, który go wychowal i Seradzki traktowal go jak ojca. Smierc wuja splata sie z propozycja pracy, jaka Marcin dostaje od ksiecia Kurlandii i Semigalii – Jakuba Kettlera.
Widzisz, ty potrzebujesz pomocy i ja jej potrzebuje. Mozemy sobie razem pomóc! Wyobraz sobie teraz, co móglbys osiagnac, jesli znalazlbys dobra robote w swoim fachu. Móglbys osiagnac slawe i wielkie pieniadze. A z budowy malych statków handlowych nic nie osiagniesz. Widzialem jak budowales kiedys dwa galeony wojenne dla wojska polskiego. Sprawdzalem cie. Pytalem i wiem, ze uczyles sie u angielskiego mistrza w Bristolu. Zapewne dobre dzieje, przeszle juz w twoim zyciu. Henryk mi o tym opowiadal, twój wuj. Znalismy sie bardzo dobrze. Angielski mistrz nauczyl cie budowania wielkich okretów. Zbudowales jedna fregate w Bristolu, zbudowales dwa galeony tutaj, a i tak cie nie doceniono. Ja nie popelnie tego bledu.
Marcin korzysta z propozycji Jakuba Kettlera przez co zycie otworia przed nim mnogosc róznorodnych doswiadczen i przygód. Jednak nigdy nie przestaje myslec o swojej ojczyznie – Rzeczypospolitej. Czy bedzie on jednak w stanie porzucic swietnie rozwijajaca sie kariere i rodzaca sie milosc do kobiety dla ratowania ojczyzny?
